படுகை அணி

கணிதத்தில் படுகை அணி (incidence matrix) என்பது இரு தொகுதிகளின் உறுப்புகளுக்கு இடையேயுள்ள படுகை உறவைக் காட்டும் ஒரு தருக்க அணியாகும். இரு தொகுதிகளையும் முறையே X, Y என எடுத்துக்கொண்டால், X இன் உறுப்புகள் ஒவ்வொன்றுக்கும் ஒரு நிரையும் (வரிசையும்) Y இன் ஒவ்வொரு உறுப்புகளுக்கும் ஒரு நிரலும் படுகை அணியில் இருக்கும். முதல் தொகுதியின் உறுப்பு x க்கும், இரண்டாவது தொகுதி y க்கும் இடையே உறவு (படுகை) இருந்தால், x நிரை மற்றும் y நிரலிலுள்ள உறுப்பு '1' ஆகவும், x க்கும் y க்கும் இடையில் உறவு இல்லாவிடில் '0' ஆகவும் இருக்கும்.

கோட்டுருவியல்

திசையிலா, திசையுள்ள கோட்டுருக்கள்

கோட்டுருவியலில் ஒரு கோட்டுருவிற்கு திசைபோக்குள்ள மற்றும் திசைபோக்கற்ற என இருவிதமான படுகை அணிகள் உள்ளன.

ஒரு $n\times m$ திசையிலாக் கோட்டுருவின் திசைப்போக்கற்ற படுகை அணி (அல்லது சுருக்கமாக படுகை அணி) B பின்வருமாறு வரையறுக்கப்படுகிறது:

$B_{ij}=\{\begin{array}{cc}1& \text{if vertex }{v}_i\text{ is incident with edge }{e}_j,\\ 0& \text{otherwise.}\end{array}$

(n = கோட்டுருவின் முனைகளின் எண்ணிக்கை; m = கோட்டுருவின் விளிம்புகளின் எண்ணிக்கை)

எடுத்துக்காட்டு

திசையிலாக் கோட்டுரு	படுகை அணி
		e1 e2 e3 e4 1 1 1 1 0 2 1 0 0 0 3 0 1 0 1 4 0 0 1 1	=	$\left[\begin{array}{cccc}1& 1& 1& 0\\ 1& 0& 0& 0\\ 0& 1& 0& 1\\ 0& 0& 1& 1\end{array}\right].$

கோட்டுருவின் ஒவ்வொரு விளிம்பும் இரு முனைகளுடன் இணைக்கப்பட்டிருப்பதால், படுகை அணியின் ஒவ்வொரு நிரலின் கூட்டுத்தொகையும் 2 ஆக உள்ளது.

$n\times m$ திசையுள்ள கோட்டுருவின் படுகை அணி B பின்வருமாறு வரையறுக்கப்படுகிறது:

$B_{ij}=\{\begin{array}{cc}-1& \text{if edge }{e}_j\text{ leaves vertex }{v}_i,\\ \phantom{-}1& \text{if edge }{e}_j\text{ enters vertex }{v}_i,\\ \phantom{-}0& \text{otherwise.}\end{array}$

(n = கோட்டுருவின் முனைகளின் எண்ணிக்கை; m = கோட்டுருவின் விளிம்புகளின் எண்ணிக்கை)

(பல கணித நூலாசிரியர்கள் எதிர்க் குறி வழமையையும் பயன்படுத்துகின்றனர்)

மேற்கோள்கள்

• வார்ப்புரு:Citation
• Jonathan L Gross, Jay Yellen, Graph Theory and its applications, second edition, 2006 (p 97, Incidence Matrices for undirected graphs; p 98, incidence matrices for digraphs)

வெளியிணைப்புகள்

• வார்ப்புரு:Mathworld